Halloween, Zaduszki i meksykańskie Día de los Muertos łączy przełom października i listopada, ale każde z tych świąt ma własną historię i znaczenie. To dobry punkt wyjścia do powtórki przed maturą! Powtórz motyw śmierci w lekturach maturalnych na egzamin z polskiego, a na geografię zróżnicowanie religijne i kulturowe ludności świata. Czas na powtórkę do matury inspirowaną listopadowymi tradycjami!

Motyw śmierci w lekturach maturalnych – powtórka

Motyw śmierci często występuje w lekturach maturalnych. W romantyzmie odgrywa szczególną rolę, co widać na przykładzie „Dziadów” Adama Mickiewicza. Wieszcz na różne sposoby ukazał motyw śmierci. Przyjrzyjmy się kilku przykładom.

W II części „Dziadów” pojawiają się duchy i zjawy. Świat nadprzyrodzony przenika się z ziemskim. Obrzęd wywoływania dusz pokazuje, że żywi i umarli są ze sobą powiązani.

W IV części „Dziadów” (lekturze uzupełniającej) Mickiewicz pokazuje samobójstwo z miłości. Śmierć z rozpaczy nie kończy cierpienia, lecz zamienia bohatera w upiora, który co roku wraca na ziemię, gdzie czekają go męki.

W III części „Dziadów” śmierć zyskuje wymiar męczeństwa za ojczyznę. Mickiewicz ukazuje carskie represje wobec polskiej młodzieży, w tym filomatów i filaretów. Wątek martyrologii narodu łączy się z mesjanistyczną wizją Polski. W Widzeniu księdza Piotra pojawia się idea Polski jako „Chrystusa narodów”.

Warto zestawić romantyczne ujęcia motywu śmierci z innymi, na przykład:

• Danse macabre (taniec śmierci) – w średniowiecznej Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią śmierć ukazano jako siłę bezwzględną, która przyjdzie po każdego, zrównując ze sobą królów, duchownych i żebraków (egalitaryzm).
• Vanitas (marność) i memento mori (pamiętaj o śmierci) – w barokowej poezji (np. u Daniela Naborowskiego) śmierć przypomina o kruchości ludzkiego życia, nietrwałości dóbr doczesnych i konieczności skupienia się na zbawieniu duszy.

Znajomość motywu śmierci w różnych epokach pomoże Ci budować argumentację, dobierać trafne przykłady i łączyć lektury z kontekstami.

Dzięki regularnym powtórkom opanujesz wymagany materiał i potrzebne umiejętności. Ćwicz udzielanie odpowiedzi ustnych, trenuj formułowanie pisemnych, rozwiązuj zadania z arkuszy maturalnych i pamiętaj, że są na świecie rzeczy, o których się filozofom nie śniło. Mogą się ukazać w listopadową noc!

Święto Zmarłych a matura z geografii

Święto Zmarłych na maturę z geografii – czy to dobry trop? Jasne! Chodzi o to, że odmienne tradycje tego okresu w wielu miejscach globu są przejawem zróżnicowania kultur i religii ludności świata. Warto powtórzyć te zagadnienia w ramach przygotowań do matury z geografii.

• Święto Zmarłych to potoczne określenie obchodów związanych z pamięcią o zmarłych na przełomie października i listopada.
• W Polsce okres ten przypada na 1 listopada (Uroczystość Wszystkich Świętych) oraz 2 listopada (Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, czyli Zaduszki). Choć potocznie mówimy „Święto Zmarłych”, w kalendarzu liturgicznym są to dwa odrębne obchody.
• Wszystkich Świętych i Zaduszki należą do tradycji chrześcijańskiej. Na ziemiach dawnych Słowian obchodzono dziady – obrzędy nawiązywania kontaktu z duszami przodków, aby zapewnić im spokój w zaświatach, a żywym ich przychylność.
• Halloween (skrót od ang. All Hallows’ Eve – wigilia Wszystkich Świętych) ma korzenie m.in. w celtyckim święcie Samhain, obchodzonym z 31 października na 1 listopada na powitanie zimy. Celtowie wierzyli, że wtedy zaciera się granica między światem żywych a umarłych.
• Halloween rozpowszechniło się w Stanach Zjednoczonych za sprawą XIX-wiecznych imigrantów z Irlandii. Dziś stanowi globalny element kultury masowej, kojarzony z kostiumami i zabawą w konwencji grozy.
• Día de los Muertos (dosł. z hiszp. Dzień Zmarłych) obchodzi się 1 i 2 listopada w Meksyku. Zgodnie z lokalnymi wierzeniami synkretycznymi (łączącymi tradycje rdzennych ludów Meksyku z katolicyzmem) pierwszego dnia wracają dusze dzieci, a drugiego dorosłych. Święto to charakteryzuje się radosną atmosferą, muzyką, feerią barw i ołtarzami pełnymi jedzenia.
• Obchody Día de los Muertos zostały w 2008 roku wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Przygotowując się do matury z geografii, poznasz mnóstwo ciekawostek! Pamiętaj jednak o regularnej nauce. Rozwiązuj testy z geografii i sięgaj po arkusze maturalne, a żadne zagadnienie na maturze nie będzie Ci straszne!

FAQ (najczęściej zadawane pytania)

Co ma wspólnego Święto Zmarłych z maturą z języka polskiego?

Przełom października i listopada to okres, w którym warto powtórzyć na maturę z języka polskiego motyw śmierci – wrócić do związanej z nim literatury, rozpoznawać konteksty i je łączyć.

Jakie ujęcia motywu śmierci z języka polskiego warto znać na maturę?

Na maturę warto znać m.in. średniowieczny danse macabre („Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”), barokowe motywy vanitas i memento mori oraz romantyczne ujęcia. W „Dziadach” Adama Mickiewicza zwróć uwagę na śmierć samobójczą jako skutek nieszczęśliwej miłości, męczeństwo za ojczyznę i relacje między światem żywych a umarłych.

Co ma wspólnego Święto Zmarłych z maturą z geografii?

Tradycje takie jak Día de los Muertos czy Halloween to przykłady zróżnicowania kulturowego i religijnego ludności świata, a te zagadnienia warto znać na maturę z geografii.